04/10/2017
Gỡ khó cho cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Bài 2: Chưa giải quyết được 3 tồn tại lớn
Cuối tháng 7-2017, sau khi thị sát cụm cảng Cái Mép – Thị Vải (CM-TV), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, có 3 tồn tại khiến cụm cảng này chưa khai thác hết tiềm năng, lợi thế là giao thông kết nối, dịch vụ logistics sau cảng, công tác quản lý Nhà nước về cảng còn nhiều bất cập và hạn chế. Đây cũng là những vấn đề tồn tại nhiều năm qua, đã được bàn thảo tại rất nhiều hội nghị về cảng, tuy nhiên đến nay vẫn chưa được giải quyết.

 

CHI PHÍ VẬN CHUYỂN CAO, THIẾU DỊCH VỤ SAU CẢNG


Theo các DN, một trong những hạn chế khi đưa hàng về cảng CM-TV chính là thời gian hoàn tất các thủ tục về hàng hóa khá lâu. Hiện nay, tại CM-TV, DN phải mất 10-15 ngày để hoàn tất các thủ tục hàng hóa, trong khi tại Cát Lái chỉ mất 5 ngày. Điều này khiến chi phí của DN tăng lên. Ngoài ra, chi phí vận chuyển hàng hóa tại CM-TV cao hơn Cát Lái cũng khiến cho các DN “ngại” đưa hàng về đây. Chẳng hạn, với cung đường từ Nhơn Trạch về Cái Mép chỉ dài 40km nhưng chi phí vận chuyển một container lên đến 4,3 triệu đồng, trong khi đoạn đường từ Nhơn Trạch về Cát Lái dài 80km nhưng chi phí vận chuyển chỉ khoảng 3,3 triệu đồng/container.

 

Đồng chí Lê Tuấn Quốc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thị sát tuyến đường sau cảng Mỹ Xuân -Thị Vải (đang được dự kiến đầu tư) ngày 29-9-2017.

 

Theo ông Ngô Minh Thuấn, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Tân Cảng, tại các cảng container khu vực TP.Hồ Chí Minh, tỷ lệ nhập/xuất là 50/50; còn tại cụm cảng CM-TV, hàng xuất chiếm 2/3, trong khi hàng nhập chỉ chiếm 1/3. Do đó, để cân đối tàu, các hãng tàu thường kết hợp nhập container rỗng về CM-TV. Tuy nhiên, hiện khu vực CM-TV chưa có bãi tập kết để nhận và trả container rỗng nên phải vận chuyển những container này về TP.Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, khiến DN tốn thêm chi phí.
 

Do chi phí vận chuyển container bằng đường bộ cao nên đã xảy ra nghịch lý: Nhiều tàu lớn cập cảng CM-TV nhưng không xuống hàng tại đây mà dùng sà lan trung chuyển hàng hóa về TP.Hồ Chí Minh để giảm chi phí. Ông Nguyễn Văn Danh, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép cho biết: Nếu dùng sà lan chuyển hàng từ Cái Mép về Cát Lái thì tốn chi phí 27 USD/Teu (gần 600 ngàn đồng), thấp hơn nhiều so với vận chuyển bằng đường bộ (khoảng 3 triệu đồng/Teu). Chưa kể, đi theo đường bộ, mỗi xe container phải qua 3 trạm thu phí, với tổng phí 640 ngàn đồng. 
 

Ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen cho biết: Tập đoàn có nhiều nhà máy sản xuất đóng tại KCN Phú Mỹ (huyện Tân Thành) nhưng buộc phải chở hàng tới cảng Cát Lái, TP.Hồ Chí Minh để xuất khẩu, khiến chi phí vận chuyển tăng lên gấp 2-3 lần. Mặc dù cụm cảng CM-TV đã có một số hãng tàu lớn cập cảng để đưa hàng đi thẳng châu Âu, châu Mỹ như Evergreen, HanJin, MCC… nhưng tần suất không nhiều nên không đáp ứng được nhu cầu xuất hàng liên tục của DN.


Tuyến đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải dự kiến sẽ thông tuyến vào cuối năm 2017.
 

ĐIỀU PHỐI LUỒNG HÀNG TRONG KHU VỰC CÒN HẠN CHẾ
 

Tại Diễn đàn kinh tế Đông Nam Bộ được tổ chức tại TP.Hồ Chí Minh ngày 26-9-2017, ông Vũ Ngọc Thảo, Giám đốc Sở GT-VT cũng thẳng thắn nhìn nhận, dù đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng nhưng giao thông kết nối ở khu vực CM-TV chưa hoàn thiện, khiến hiệu quả khai thác cảng chưa cao. Ông Thảo cho biết, từ năm 2009 đến 2017, nguồn thu từ cụm cảng CM-TV nộp về ngân sách Trung ương gần 80.000 tỷ đồng, nhưng Trung ương đầu tư cho hệ thống cảng này chỉ khoảng 3.600 tỷ. “Bên cạnh đó, do điều phối luồng hàng hóa trong khu vực hạn chế, mang tính cục bộ, dẫn đến việc nơi này “đói” hàng nhưng nơi kia lại không giải phóng hàng kịp dẫn đến ách tắc. Việc này liên quan đến câu chuyện liên kết vùng dù đã được đề cập cả chục năm qua nhưng đến nay vẫn mạnh tỉnh nào tỉnh đó làm”, ông Vũ Ngọc Thảo cho biết thêm.


Đây cũng là những vấn đề mà các cơ quan chức năng tiếp tục đặt ra tại hội thảo “Tiếp tục thực hiện đề án nâng cao hiệu quả quan lý, khai thác cảng biển khu vực CM-TV” do UBND tỉnh BR-VT tổ chức vào ngày 28-9-2017. Tại hội thảo này, nhiều ý kiến đã đưa ra nhận định, hiện nay, tầm nhìn vĩ mô trong việc điều phối luồng hàng hóa trong vùng còn hạn chế, cơ chế phối hợp vùng chưa chặt chẽ và còn mang tính chất cục bộ, phát triển riêng lẻ nên chưa thực sự phát huy được tiềm năng của khu vực cảng CM-TV. Ngoài ra, cụm cảng CM-TV đang thiếu một tổ chức quản lý, đầu tư, khai thác điều phối chung để quản lý cụm cảng, kết cấu hạ tầng trong khu vực cảng một cách hiệu quả. Do đó, cụm cảng CM-TV chưa có cơ quan quản lý chung về giá bốc xếp cũng như các dịch vụ khác, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh; đồng thời chưa có cơ chế quản lý để có thể giải quyết nhanh chóng, thông thoáng các thủ tục. Ông Nguyễn Đình Việt, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam cho biết: Qua thực tế các chuyến khảo sát về cảng biển và dịch vụ logistics tại các nước châu Âu và châu Á cho thấy, họ đều thành lập chính quyền cảng. Tổ chức này là “nhạc trưởng” để điều hành, kết nối, phối hợp, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ phát triển cho cả cụm cảng. Chính quyền cảng hoạt động rất hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước, quản lý kinh doanh và mang lại lợi nhuận rất lớn cho DN, đặc biệt thực hiện tốt cơ chế “một cửa” trong cải cách thủ tục hành chính. Vì vậy, BR-VT nên đề xuất Chính phủ, Bộ GT-VT và các bộ, ngành liên quan xem xét thành lập chính quyền cảng tại CM-TV. Lộ trình thành lập được chia thành 2 giai đoạn. Cụ thể, từ năm 2015 – 2020, thành lập Ban Quản lý cụm cảng CM-TV, đây là cơ quan quản lý Nhà nước trực thuộc UBND tỉnh. Giai đoạn từ 2020 trở đi, thành lập chính quyền cảng trên cơ sở chuyển đổi từ Ban Quản lý cụm cảng CM-TV.


Chia sẻ về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Văn Trình, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, hàng năm, tỉnh đã tổ chức các đoàn đi học tập kinh nghiệm, tuy nhiên việc thành lập chính quyền cảng tại thời điểm này khó khả thi vì hiện chưa có cơ chế. Do vậy, trước mắt sẽ tiến hành thành lập Ban Quản lý cụm cảng CM-TV. Ban Quản lý này sẽ là cơ quan quản lý Nhà nước trực thuộc UBND tỉnh, thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động đầu tư, khai thác cảng biển trên địa bàn và các trung tâm logistics sau cảng.


THẢO PHƯƠNG -THANH NGA
(còn nữa)


Hiện chỉ có duy nhất tuyến Quốc lộ 51 được đầu tư mở rộng; đường liên cảng CM-TV đang được triển khai xây dựng; cầu Phước An nối đường liên cảng với Nhơn Trạch và cao tốc Biên Hòa – Long Thành tỉnh đang phối hợp với tỉnh Đồng Nai kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP; đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu chưa được triển khai xây dựng. Về hệ thống giao thông kết nối nội vùng, mới chỉ có đường 965 đã hoàn thành; đường 991B chưa được khởi công.
________________________________________
Do thiếu “nhạc trưởng” để điều hành, kết nối, phối hợp, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ phát triển cho cả cụm cảng nên chưa khai thác và quản lý hiệu quả cụm cảng CM-TV. Nếu không có “nhạc trưởng” thì sẽ dẫn đến mạnh ai nấy làm, đầu tư manh mún, sẽ không đạt tầm cỡ để cạnh tranh với khu vực. Vì vậy, cần có cơ chế “chính quyền cảng”, trong đó có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý Nhà nước từ Trung ương đến địa phương và khối các DN cảng. “Chính quyền cảng” có nhiệm vụ quy hoạch và tổ chức thực hiện quy hoạch trong một phạm vi rộng lớn. Đồng thời có tầm nhìn, có chiến lược tiếp thị cạnh tranh với các cảng lớn ở nước ngoài.
(Ông Hồ Kim Lân, Tổng thư ký Hiệp hội cảng biển Việt Nam)


Theo BRVT
 

Các tin khác: