04/10/2017
Gỡ khó cho cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Bài 1: Cảng "đói" hàng
Đến nay, các DN đã đầu tư khoảng 2 tỷ USD để xây dựng hệ thống cảng ở khu vực Cái Mép - Thị Vải. Đây là cụm cảng nước sâu duy nhất ở Việt Nam có thể đón được tàu hàng trên 100 ngàn tấn và trở thành một trong 19 cảng trên thế giới có thể tiếp nhận tàu siêu trọng. Thời gian qua, tỉnh BR-VT đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để cụm cảng Cái Mép - Thị Vải phát triển. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hoạt động của cụm cảng này chưa như kỳ vọng do đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, cần sớm được tháo gỡ để không lãng phí nguồn lực.


NHIỀU LỢI THẾ


Hiện nay, khu vực Cái Mép - Thị Vải (CM-TV) có 20 cảng biển đã đi vào hoạt động, với tổng công suất 112 triệu tấn/năm. Với lợi thế luồng lạch sâu, cầu cảng dài, các cảng ở CM-TV có thể đón tàu “khủng” vào làm hàng.
 

Bốc xếp hàng container tại cảng CMIT. Ảnh: NGA THẢO

Tháng 2-2017, khi siêu tàu container Margrethe Maersk trọng tải 194.000 tấn - con tàu lớn nhất thế giới - cập cảng quốc tế Cái Mép (CMIT) để làm hàng container đã trở thành điểm mốc đáng nhớ của lịch sử ngành hàng hải Việt Nam, đồng thời nâng vị thế của cụm cảng CM-TV trên bản đồ hàng hải thế giới trong hoạt động trung chuyển quốc tế. Kể lại câu chuyện này, ông Nguyễn Xuân Kỳ, quyền Tổng Giám đốc cảng quốc tế Cái Mép (CMIT) không giấu được niềm tự hào: “Đây là cột mốc quan trọng của cụm cảng CM-TV, qua đó chứng minh được năng lực cảng, luồng lạch, khả năng phối hợp của các cơ quan chức năng Việt Nam trong việc đón tiếp những siêu tàu vận tải của thế giới”.
 

Ông Nguyễn Duy Minh, Tổng Thư ký Hiệp hội Logistic Việt Nam, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Giao nhận Quốc tế Intelog cho rằng, cụm cảng CM-TV đang nổi lên như là một cảng nước sâu hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á. Hiện tại, CM-TV là cụm cảng duy nhất ở Việt Nam có các chuyến tàu mẹ chở container đi trực tiếp châu Âu, châu Mỹ mà không phải trung chuyển qua nước thứ 3. Đặc biệt, khi các liên minh hàng hải 2M, Ocean Alliance và THE Alliance hoàn tất công bố mạng lưới dịch vụ vận tải container trên toàn thế giới kể từ tháng 4-2017, cái tên CM-TV được nhắc đến nhiều hơn trong ngành vận chuyển container quốc tế. Số chuyến tàu hàng tuần mà các liên minh này khai thác tại CM-TV đã tăng lên 13 chuyến, trong đó 11 chuyến kết nối CM-TV với thị trường Bắc Mỹ và 2 chuyến kết nối với châu Âu.


 

Tàu container CSCL Star trọng tải 157.000 DWT, dài 366m cập cảng quốc tế Cái Mép (huyện Tân Thành) làm hàng. Ảnh: NGUYÊN MẠNH

Thời gian qua, hệ thống cảng CM-TV đã có những đóng góp lớn vào phát triển kinh tế - xã hội của cả nước nói chung và tỉnh BR-VT nói riêng. Từ năm 2009 đến tháng 7-2017, cụm cảng CM-TV đã đóng góp vào ngân sách Trung ương gần 80.000 tỷ đồng; đồng thời tạo đà cho nhiều ngành, nghề khác phát triển. Để cụm cảng CM-TV phát triển, tỉnh BR-VT đã nỗ lực tạo những điều kiện thuận lợi nhất về hạ tầng, cơ chế chính sách. Tỉnh đã tập trung hoàn thành các chương trình khung nhằm tạo cơ sở pháp lý để phát triển dịch vụ hậu cần cảng, bao gồm: Đề án phát triển dịch vụ hậu cần cảng giai đoạn 2011-2020; Quy hoạch tổng thể phát triển ngành dịch vụ hậu cần cảng giai đoạn 2014-2020, định hướng đến 2030; Hệ thống hóa chính sách hỗ trợ, ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực hậu cần cảng; Thi tuyển quốc tế ý tưởng quy hoạch xây dựng Trung tâm dịch vụ hậu cần cảng Cái Mép hạ…


 

Tàu tải trọng lớn cập Cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép làm hàng. Ảnh: ĐỒNG VÂN
 

NHƯNG HOẠT ĐỘNG CẦM CHỪNG
 

Dù CM-TV được đánh giá là cụm cảng trung chuyển quốc tế đầu tiên của Việt Nam, có thể đón các tàu siêu trường, siêu trọng cập cảng, nhưng các DN cảng đang phải ngậm ngùi nhìn nhận, con đường phía trước không phải là màu hồng. Bởi hiện nay, các cảng container ở khu vực này mới chỉ hoạt động khoảng 29% công suất thiết kế (khoảng 2,03 triệu TEU/6,8 triệu TEU/năm). Tỷ trọng hàng trung chuyển quốc tế cũng chỉ chiếm 8% tổng sản lượng thông qua cảng (92% sản lượng còn lại là phục vụ nhu cầu xuất nhập khẩu của các DN Việt Nam). Những ngày gần đây, khi cảng Cát Lái (TP.Hồ Chí Minh) luôn trong tình trạng quá tải thì CM-TV vẫn vắng hoe. Các thiết bị bốc xếp thuộc loại hiện đại nhất thế giới, trị giá hàng triệu USD hầu như bất động. Lượng xe container ra vào các cảng ở khu vực CM-TV như: CMIT, Tân Cảng - Cái Mép (TCCT), Tân Cảng Cái Mép - ODA (TCOT)… chỉ thưa thớt.


Ông Ngô Minh Thuấn, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn cho biết: Đơn vị đang trực tiếp quản lý, khai thác 3/4 cảng container tại khu vực CM-TV (gồm: Cảng container quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), TCCT, cảng Tân Cảng - Cái Mép Thị Vải (TCTT), chiếm 72% thị phần container xuất nhập khẩu thông qua khu vực này. Khác với các cảng khu vực TP.Hồ Chí Minh, cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu của các tàu container khi cập cảng CM-TV chủ yếu là hàng xuất đi Mỹ, châu Âu, còn sản lượng nhập về ít hơn, container rỗng nhiều, khiến chi phí của DN vận tải bị đội lên, cao hơn 40-45% so với về cảng Cát Lái.


Còn ông Nguyễn Ngọc Thông, Trưởng phòng Đối ngoại cảng quốc tế Sài Gòn Việt Nam (SITV) cho biết, SITV là cảng liên doanh giữa Tập đoàn Hutchison Ports (Hồng Kông) và Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng - Thương mại Sài Gòn, với 2 công năng chính là khai thác hàng container và hàng tổng hợp. Tuy nhiên, do không có hàng container để khai thác nên SITV phải chuyển sang làm hàng tổng hợp sắt thép, hàng nông sản… “Trong những năm qua, chúng tôi đã nỗ lực rất nhiều để đưa hàng container về cảng song không đạt kết quả. Là một cảng container nhưng phải chuyển sang làm hàng tổng hợp là một bất cập lớn trong đầu tư. Mọi tính toán kinh tế ban đầu của dự án đều bị thay đổi theo chiều hướng bất lợi”, ông Nguyễn Ngọc Thông nói.
 

Ngay cả cảng quốc tế Cái Mép (CMIT), mặc dù có công suất khai thác cao hơn trung bình của cả cụm cảng, nhưng tình hình kinh doanh vẫn đang gặp nhiều khó khăn và đến nay vẫn chưa có lãi.
 

Theo quy hoạch phát triển cảng biển Việt Nam đến năm 2030, hệ thống cảng biển TP.Hồ Chí Minh, BR-VT, Đồng Nai được xếp chung là cụm cảng biển số 5. Trong cụm này, chỉ có cụm cảng Cái Mép - Thị Vải có thể đón những chuyến tàu siêu lớn trên 100 ngàn tấn ra vào làm hàng. Với lợi thế ấy, khu cảng Cái Mép - Thị Vải được xếp vào nhóm cảng biển cửa ngõ quốc tế của Việt Nam.


THẢO PHƯƠNG - THANH NGA
(Còn nữa)
 

Theo Báo BRVT
 

Các tin khác: